19/10/2018

Fahatapahan’ny lalan-drà : Aretina manaranaka

Aretina voalohany mitarika amin’ny fahafatesana eny amin’ny hopitaly ny fahatapahan’ny lalan-drà, ary 35 isan-jaton’ireo olona miditra hopitaly noho ny fahatapahan’ny lalan-drà no iharan’izany. Olona iray amin’ny telo eto amintsika ihany koa no fantatra fa manana olana amin’ny tosidra miakatra avokoa, ka ireo olona manodidina ny 65 hatramin’ny 70 taona eo no matetika tratrany ka lazaina fa aretina mpahazo olon-dehibe. Tafiditra amin’izany ny fahatapahan’ny lalan-drà mitarika fahalemena amin’ny ilam-batana. Antony maro no voalazan’ny mpitsabo ho mahatonga azy io, isan’izany ny tsy fahaizana madanjalanja sakafo hohanina sy ny tsy fahaizana mandrindra ny fiainana andavanandro. « Ankoatra ny tsy fahaizana mandanjalanja ny sakafo hanina, ny fifohana sigara, ny fidorohana zava-mahadomelina, ny fisotroana toaka diso tafahoatra no antony mahatonga ny fahatapahan’ny lalan-drà. Fa anisan’ny mitarika ny fahapahan’ny lalan-drà koa ny fampiasana saina be loatra”, hoy ny fanazavan’ny mpitsabo iray eny amin’ny hopitaly Befelatanana. Amin’ny ankapobeny, dia aretina manaraka ny tosidra miakatra avo, ary efa misy ireo tanora hatramin’ny 24 taona efa tratran’ny fahatapahan’ny lalan-drà mitarika fahalemena ny ilam-batana. Araka ny fikarohana nataon’ny manam-pahaizana momba ny lalan-dra, olona 16,9 tapitrisa no tratran’ny fahatapahan’ny lalan-dra manerantany teo anelanelan’ny taona 1990-2010, ka 68 isan-jato amin’ireo dia tanora avokoa. Fantatra fa aretina moderina no filazan’izy ireo ny fahatapahan’ny lalan-drà. Noho izany tokony hiezaka ny tsirairay tsy dia mihinana zavatra matavy loatra. Miezaka mihinana voakanzo, legioma. Miezaka ihany koa tsy hirotoroto be amin’ny fiainana andavanandro. Fa ny tena zava-dehibe dia ny fanaovana fanatanjahantena.

Laurena Nany